Ból w obrębie szyi i karku może wynikać z napięcia mięśni, przeciążenia struktur kręgosłupa, a czasem z ucisku nerwów lub zmian zwyrodnieniowych. Warto poznać jego źródła i zrozumieć, jakie działania – od prostych ćwiczeń po wsparcie farmakologiczne – pomagają skutecznie odzyskać sprawność i komfort ruchu.
Najczęstsze przyczyny bólu szyi i karku
Powszechnym powodem bólu szyi i karku są przeciążenia mięśniowo-szkieletowe, które pojawiają się przy długotrwałym utrzymywaniu jednej pozycji, np. podczas pracy przy komputerze, korzystania z telefonu czy prowadzenia auta.
Inne częste przyczyny to m.in. urazy, zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa, przepuklina dysku czy ucisk korzenia nerwowego, który daje objawy promieniujące do barku, łopatki lub ręki.
Ryzyko dolegliwości zwiększają czynniki takie jak:
- siedzący tryb życia,
- stres (prowadzący do mimowolnego napinania mięśni karku),
- brak ruchu,
- zła ergonomia miejsca pracy.
Jak łagodzić ból szyi i karku?
Jeśli dolegliwości bólowe wynikają z niezdrowego stylu życia, podstawą leczenia są zmiany wprowadzane w codziennej rutynie, takie jak:
- częste przerwy w pracy,
- ćwiczenia rozciągające i wzmacniające mięśnie barków,
- regularna aktywność fizyczna, np. spacery, bieganie,
- indywidualne dostosowanie stanowiska pracy.
Pomocna bywa również fizjoterapia prowadzona pod okiem specjalisty, a także domowe metody, np. ciepłe okłady lub delikatny automasaż. Ponadto warto zwrócić uwagę na samopoczucie psychiczne – ograniczenie stresu może złagodzić dolegliwości wynikające z nadmiernego napięcia mięśni karku.
W przypadku dokuczliwego bólu stosuje się doustne leki, najczęściej z grupy NLPZ (niesteroidowe leki przeciwzapalne). Hamują one enzymy cyklooksygenazy (COX), co prowadzi do zmniejszenia wytwarzania prostaglandyn – substancji odpowiedzialnych za rozwój bólu, obrzęku i stanu zapalnego. Mogą w ten sposób wyciszyć odczuwane objawy.
Przykładem NLPZ jest deksketoprofen – to lek przeciwbólowy, który oprócz klasycznego działania, wpływa także na przewodzenie bodźców nerwowych, przez co zapobiega przekształcaniu bólu ostrego w przewlekły. Wykazuje przy tym niewielkie ryzyko skutków ubocznych, dzięki czemu może być stosowany nawet przez osoby o wrażliwym przewodzie pokarmowym[1].
Kiedy ból szyi i karku trzeba skonsultować z lekarzem?
Nie każdy ból szyi wymaga natychmiastowej interwencji, ale są sytuacje, w których konieczna jest szybka wizyta u lekarza. Nie należy z nią zwlekać, zwłaszcza jeśli objaw ten pojawił się nagle po urazie, np. po uderzeniu w głowę, upadku czy gwałtownym szarpnięciu, które mogą wiązać się z uszkodzeniem kręgosłupa.
Ponadto konsultacji wymaga sytuacja, w której bólowi towarzyszą niepokojące dolegliwości, np.:
- drętwienie,
- mrowienie, promieniowanie bólu do barku lub dłoni,
- osłabienie siły mięśniowej,
- gorączka,
- nieuzasadniona utrata masy ciała,
- ogólne osłabienie.
Opinii specjalisty warto zasięgnąć także wtedy, gdy ból utrzymuje się dłużej niż kilka tygodni mimo wdrożenia zmian w trybie życia oraz stosowanych leków[2].
Ból szyi i karku to często bagatelizowany objaw, któremu jako przyczynę przypisuje się (często słusznie) zmęczenie czy pracę za biurkiem. Niestety, jeśli nie zostaną wdrożone żadne działania zapobiegawcze, może stać się on problemem przewlekłym. Ból to sygnał od organizmu, którego nie warto lekceważyć – zwłaszcza jeśli utrzymuje się przez dłuższy czas.
[1] Woroń, J. (2020). Dlaczego w bólu ostrym należy rozważyć zastosowanie deksketoprofenu? Forum Medycyny Rodzinnej, 14(2): 51-56.
[2] Blanpied, P. R., Gross, A. R., Elliott, J. M., Devaney, L. L., Clewley, D., Walton, D. M., … & Torburn, L. (2017). Neck pain: revision 2017: clinical practice guidelines linked to the international classification of functioning, disability and health from the orthopaedic section of the American Physical Therapy Association. Journal of Orthopaedic & Sports Physical Therapy, 47(7): A1-A83.
